
Το PerPoSF επιστρέφει με τίτλο θεματικής INTRA // BLANC, φωτίζοντας την επιτελεστική ποίηση ως μεταιχμιακή τέχνη, ως αισθητικό πεδίο μετάβασης, ανταλλαγής ενέργειας και έντασης ανάμεσα στη φωνή και τη γραφή, το σώμα και τον λόγο, το υλικό και το άυλο, το παρόν και τη μνήμη, το παροδικό και το τεκμηριωμένο, τον/την δημιουργό και το κοινό, ποικίλες καλλιτεχνικές πρακτικές και νέες τεχνολογίες, μορφές παρουσίας που συνθέτουν το ποιητικό συμβάν ως τέτοιο. Καλούμαστε να σκεφτούμε την επιτέλεση ως πολυδιάστατο πεδίο συνδιαμόρφωσης –και όχι ως μια ουδέτερη ζώνη συνάντησης–, όπου τα υποκείμενα, τα υλικά και τα μέσα αναδύονται συγχρονικά και αλληλοεξαρτώμενα, μέσα από τη γενεσιουργό δύναμη της μεταξύ τους σχέσης, συνυφαίνοντας υλικότητες, συγκείμενα, ρυθμούς και σχήματα. Αυτό σημαίνει ότι η επιτελεστική ποίηση δεν εκδιπλώνεται μεταξύ δύο σημείων, αλλά παράγει τον ενδιάμεσο χώρο ως δυναμικό γίγνεσθαι σχέσεων και μορφών, εντός μια διαλογικής χωρικότητας και χρονικότητας, αποκαλύπτοντας μια ποιητική του παρόντος, ανοιχτή στη ρήξη, το ενδεχόμενο και την πράξη που μεταμορφώνει.
Σημείωμα της Γεωργίας Βεληβασάκη, ιδρύτριας και καλλιτεχνικής διευθύντριας του PerPoSF
Ποίηση είναι η κίνηση του χεριού πάνω στο λευκό, το εκφερόμενο πίσω από το σύμβολο. Σημαίνουν οι λέξεις, ο χώρος που τις περιβάλλει, οι κρυμμένοι ήχοι, η φωνή, οι ανάσες, οι κινήσεις του σώματος. Η ποίηση διαρρηγνύει τις επιφάνειες, δείχνει με το δάχτυλο την άβυσσο που μας κυκλώνει, εκείνο που δεν λέγεται ή δεν τολμάμε να πούμε∙ σαν μικρό παιδί, ταράζει το σύμπαν.
Ο Stéphane Mallarmé, στις αρχές του 20ού αιώνα, ήταν ο πρώτος που ενεργοποίησε και ζωντάνεψε το λευκό της σελίδας (Blanc), ανάγοντάς το σε δυναμικό στοιχείο της ποιητικής σύνθεσης. Το κάποτε αόρατο, μη σημαίνον κενό γύρω από ένα γράμμα ή λέξη γίνεται υπόστρωμα σημασίας και νοήματος, ένας δημιουργικός χώρος που συναλλάσσεται με τη γραφή και τη μεταμορφώνει. Από το σημείο αυτό, η ποίηση δεν θα αργήσει να γίνει αντιληπτή ως «ανοιχτό πεδίο» δράσης. Το 1950 ο Charles Olson αναγνωρίζει το ποίημα ως διανυσματική μεταφορά ενέργειας από το ποιητικό υποκείμενο προς τον αποδέκτη, ένα «μη λογοτεχνικό ενέργημα», με το σώμα να γίνεται ταυτόχρονα φορέας και μέσο ανανέωσης των ποιητικών τρόπων. Μια κίνηση, «είτε είναι μολυβιά, είτε φωνή, είτε χειρονομία, δεν είναι παρά ενέργεια ανάμεσα στη γραμμή και το σύμβολο», που κάνει να αναδυθούν νέα κειμενικά συμβάντα, νέοι τρόποι ποιητικής δημιουργίας, πέρα από τη σελίδα. Ο ίδιος ο χώρος αποκτά τη δική του εσωτερική λογική, διαταράσσοντας τις λογικές σχέσεις που ορίζουν το ποίημα. Προαναγγέλλεται εδώ η σύγχρονη έννοια της «ενδο-δράσης» (intra-action) της Karen Barad, που προκρίνει μια οντολογικά επιτελεστική προσέγγιση της πραγματικότητας, έναν μη-ανθρωποκεντρικό, μη αναπαραστασιακό τρόπο κατανόησης της σύνθεσης ύλης, νοήματος και πράξης, με τα συμμετέχοντα στοιχεία-οντότητες να συνδιαμορφώνονται μέσα από τη μεταξύ τους σχέση.
Σήμερα η επιτελεστική ποίηση, ως ενσώματη και υλική πρακτική, εμφανίζεται με μια ποικιλότητα στις εκφάνσεις, τα εργαλεία, τους τρόπους, τις στρατηγικές, τις τεχνικές και τα τεχνολογικά μέσα, επιτρέποντας στην πολλαπλότητα του κόσμου, των σωμάτων και των φωνών, να εκφραστεί. Το ποιητικό υποκείμενο από απλός παρατηρητής της εξωτερικής πραγματικότητας γίνεται ενσαρκωμένος κόμβος ενέργειας, διανοίγοντας καινούργια πεδία λειτουργικότητας του ποιητικού λόγου, που πλέον φαίνεται να βαίνει προς μια meta-επιτελεστική ποιητική εμπειρία.
Το «λευκό» (Blanc) αφορά εκείνο το δυναμικό τρισδιάστατο χωροχρονικό πεδίο, όπου ποίηση, ποιητής και αποδέκτης αναδύονται μαζί εντός της ποιητικής πράξης και μέσα από τη μεταξύ τους εσωτερική (intra) σύνδεση και δράση. Τίποτα δεν προηγείται της συνάντησης. Το INTRA // BLANC είναι μια πρόσκληση να κατοικήσουμε αυτό το επιτελεστικό πεδίο ανάδυσης, όπου το ποίημα εκδιπλώνεται ως συν-γίγνεσθαι.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Με το International Performance Poetry Biennial Symposium-Festival φιλοδοξούμε να συστήσουμε και να καθιερώσουμε ένα forum για την Performance Poetry (Επιτελεστική Ποίηση), ένα πεδίο συνάντησης ποιητών/τριών-performers, ποιητών/τριών-καλλιτεχνών (poet-artists), ποιητών/τριών διάμεσων, προφορικών, φωνητικών και ηχητικών ποιητών/τριών, καλλιτεχνών, ακαδημαϊκών, ερευνητών/τριών και κοινού, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Mια δημιουργική ανταλλαγή έργων, απόψεων και ιδεών, μια γιορτή της Performance Poetry.
Προσδοκούμε να αναδείξουμε τη σύγχρονη ελληνική παρουσία στο νέο αυτό παγκόσμιο ποιητικό γίγνεσθαι, υπενθυμίζοντας ότι ο ποιητικός λόγος υπήρξε ανέκαθεν –από την εποχή του Εμπεδοκλή, των Ορφικών ποιητών και του Ομήρου– επιτελεστικός, ραψωδικός, απαγγελλόμενος ή τραγουδιστός. Πώς θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα νέο «input», μια νέα κατάθεση, ώστε η ποίηση να επανακτήσει την ενεργή λειτουργικότητά της μέσα στη σύγχρονη «πλανητοπική» (glocal) ελληνική κοινωνία, με τον ίδιο τον/την ποιητή/τρια να γίνεται ο/η μεσολαβητής/τρια του πολιτιστικού, συμβαδίζοντας και συνομιλώντας με τις αντίστοιχες διεθνοποιημένες λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές τάσεις;












α) Να αποσαφηνιστούν τα ιδιαίτερα και διακριτά χαρακτηριστικά αυτού του νέου ποιητικού είδους και των τρόπων εκδίπλωσης της ηχητικής και επιτελεστικής όψης του ποιητικού λόγου ως ζωντανό, διαμεσικό, διακαλλιτεχνικό, τρισδιάστατο ποιητικό έργο-συμβάν.
β) Να ανοίξει ένας γόνιμος διάλογος σχετικά με τη σύζευξη του ποιητικού λόγου και της performance, της επιτελεστικής σκέψης και πράξης του σήμερα.
γ) Να διερευνηθούν νέες δυνατότητες, στρατηγικές, τεχνικές, πρακτικές και εργαλεία της Performance Poetry, εμβαθύνοντας στην κατανόηση αυτού του ιδιαίτερου είδους ποίησης.
δ) Να ενθαρρύνουμε νέους ποιητές/τριες να συμμετάσχουν ενεργά, να πειραματιστούν και να δοκιμαστούν στο πεδίο της Performance Poetry, διαμορφώνοντας μια αίσθηση κοινότητας και ενισχύοντας την υποστηρικτική και συνεργατική ατμόσφαιρα.
ε) Να τεθεί το ζήτημα της συμπερίληψης της Performance Poetry στην εκπαιδευτική διαδικασία, ως παιδαγωγικό εργαλείο, όπως γίνεται ήδη σε σχολεία και κολλέγια του εξωτερικού, καθώς πρόκειται για ένα σύγχρονο είδος ποίησης που συνάδει με την εποχή, την έκφραση και τα ενδιαφέροντα των νέων. Ίσως, μάλιστα, να αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εκπαιδευτικά εργαλεία που διαθέτουμε, προκειμένου να αντιστραφεί το ήδη καταγεγραμμένο και μετρήσιμο φαινόμενο του φθίνοντος ενδιαφέροντος, τόσο των νέων όσο και του ευρύτερου κοινού, για την κλασική έντυπη μορφή ποίησης. Είναι γεγονός ότι, πέρα από τέχνη του λόγου, η επιτελεστική ποίηση έχει εκτιμηθεί ιδιαίτερα για την παιδαγωγική της λειτουργία, καθώς προσφέρει, αφενός, μια δυναμική προσέγγιση του ποιητικού λόγου μέσω της φωνής, του σώματος, των διάμεσων και των σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, και αφετέρου, έναν ενεργητικό τρόπο αυτοέκφρασης, αυτοσυνείδησης, προσωπικής ανάπτυξης και καλλιέργειας των μαθητών/τριών και σπουδαστών/τριών, ενισχύοντας παράλληλα τη συμμετοχικότητα και τη μεταξύ τους διάδραση.
