Ζαχαρίας Κατσακός
Ποιητής, Performer, Συγγραφέας, Κριτικός Λογοτεχνίας
Σπούδασε Νεοελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και Επιστήμες της Αγωγής στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Ιωαννίνων. Είναι κάτοχος D.E.A. στη Νεοελληνική Φιλολογία και MA στη Δημιουργική Γραφή. Τα επιστημονικά και ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν στη Θεωρία και τη Διδακτική της Λογοτεχνίας. Συνεργάζεται με έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά, δημοσιεύοντας ποίηση, πεζά κείμενα και λογοτεχνική κριτική.
ΕΙΣΗΓΗΣΗ / ΟΜΙΛΙΑ
"Από το κείμενο στο μαθησιακό γεγονός: Η performance στη λογοτεχνία και στη διαθεματική διδασκαλία στο Λύκειο"
Η παρούσα εισήγηση διερευνά τις θεωρητικές προϋποθέσεις και τις παιδαγωγικές δυνατότητες της performance στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με ιδιαίτερη αναφορά στο Λύκειο. Αφετηρία αποτελεί η παραδοχή ότι η μάθηση δεν εξαντλείται στη μετάδοση και αναπαραγωγή της γνώσης, αλλά μπορεί να συγκροτείται ως δυναμική, ενσώματη και συλλογική εμπειρία, μέσα από την ενεργό συμμετοχή των μαθητών, τη δημιουργική αλληλεπίδραση και τη συνάντηση διαφορετικών εκφραστικών μέσων.
Με θεωρητικές αναφορές στην επιτελεστικότητα, στις σπουδές επιτέλεσης, στην ενσώματη μάθηση και στη βιωματική παιδαγωγική, εξετάζεται η δυνατότητα ενίσχυσης της δημιουργικής, ερμηνευτικής και αναστοχαστικής λειτουργίας της σχολικής τάξης μέσα από επιτελεστικές πρακτικές.
Η εισήγηση αναπτύσσεται σε δύο αλληλοσυμπληρούμενους άξονες. Ο πρώτος επικεντρώνεται στη διδασκαλία της λογοτεχνίας και διερευνά πώς η ποίηση και η πεζογραφία μπορούν να προσεγγιστούν επιτελεστικά, μέσα από τη φωνή, το σώμα, την κίνηση, τη χωρική οργάνωση και τη διακαλλιτεχνική σύνθεση. Η λογοτεχνική ανάγνωση αντιμετωπίζεται ως δημιουργική ερμηνευτική πράξη, κατά την οποία το κείμενο δεν εγκαταλείπεται, αλλά αποκτά νέες δυνατότητες πρόσληψης και νοηματοδότησης.
Ο δεύτερος άξονας εξετάζει την performance ως ευρύτερη διαθεματική παιδαγωγική πρακτική, διερευνώντας τις δυνατότητες δημιουργικής σύνδεσης της Ιστορίας, της Νεοελληνικής Γλώσσας, των κοινωνικών και φυσικών επιστημών, της Φιλοσοφίας και της Πληροφορικής μέσα από κοινά μαθησιακά ερωτήματα και συλλογικές επιτελεστικές δράσεις. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στη διακαλλιτεχνικότητα, στην αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών, στη συνεργατική δημιουργία και στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.
Παράλληλα, αναδεικνύονται οι προϋποθέσεις και τα όρια της επιτελεστικής προσέγγισης, με έμφαση στη συμπερίληψη, στη σύνδεση με τους μαθησιακούς στόχους και στην αξιολόγηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Κεντρική θέση της εισήγησης είναι ότι η performance, όταν εντάσσεται σε ένα συγκροτημένο παιδαγωγικό πλαίσιο, δεν αποτελεί απλώς μια εναλλακτική διδακτική τεχνική, αλλά μια δυνατότητα επαναπροσδιορισμού της σχέσης ανάμεσα στον μαθητή, στη γνώση και στη δημιουργική πράξη. Υπό αυτή την προοπτική, η μάθηση μετατοπίζεται από την παθητική πρόσληψη προς τη συμμετοχική παραγωγή νοήματος, καθιστώντας τη σχολική τάξη έναν ζωντανό χώρο εμπειρίας, συνεργασίας και κριτικού αναστοχασμού.
Λέξεις-κλειδιά: Performance, επιτελεστικότητα, Λύκειο, διδασκαλία λογοτεχνίας, ενσώματη μάθηση, διακαλλιτεχνικότητα, διαθεματική διδασκαλία, ψηφιακές τεχνολογίες